Een vrachtwagen staat klaar bij het magazijn. De pallets zijn gereed, maar wie laadt ze, wie regelt de uitvoeraangifte en vanaf welk moment draagt de koper het risico? Bij internationaal wegtransport maken de Incoterms® 2020-regels FCA en EXW op precies die punten verschil. Hieronder leest u hoe u die afspraken praktisch vastlegt.
FCA staat voor Free Carrier: de verkoper levert de goederen aan de door de koper aangewezen vervoerder op een precies afgesproken plaats. Bij FCA op het terrein van de verkoper laadt de verkoper de goederen op het voertuig van de koper of diens vervoerder. Het risico van verlies of schade gaat over nadat die levering volgens FCA is voltooid. De koper regelt in beginsel het verdere vervoer.
Is een andere plaats afgesproken, bijvoorbeeld een overslagloods, dan brengt de verkoper de goederen daarheen en levert hij ze op het aankomende voertuig, gereed voor lossing. De verkoper hoeft ze op die andere plaats niet zelf te lossen. Benoem daarom altijd de exacte locatie en, waar nodig, het overdrachtspunt.
Een Nederlandse exporteur verkoopt 20 pallets aan een Noorse afnemer. De koper wijst de vervoerder aan. Partijen nemen in de koopovereenkomst op: “FCA [volledig laadadres en laadpoort], Nederland, Incoterms® 2020”. Het adres en de laadpoort zijn hier voorbeelden; vul in uw eigen overeenkomst de werkelijke gegevens in.
De logistieke opdracht moet aansluiten op de koopafspraak. Vermeld daarom niet alleen “FCA”, maar ook de exacte plaats, het laadvenster, de partij die het vervoer boekt en wie de uitvoer- en invoergegevens aanlevert. Bekijk ook onze uitleg over transport en douane en transport naar Noorwegen.
| Onderwerp | FCA op terrein verkoper | EXW op terrein verkoper |
|---|---|---|
| Laden op de afhalende vrachtwagen | Verkoper laadt | Verkoper hoeft niet te laden; koper regelt dit |
| Uitvoerformaliteiten, indien van toepassing | Verkoper verzorgt uitvoer | Koper verzorgt uitvoer |
| Risico-overdracht | Na levering op het voertuig volgens FCA | Wanneer goederen op de afgesproken plaats ter beschikking zijn gesteld, vóór laden |
| Verder vervoer | Koper regelt in beginsel de rit | Koper regelt in beginsel de rit |
Bij EXW (Ex Works, af fabriek) stelt de verkoper de goederen ter beschikking. Hij hoeft ze volgens die regel niet op de afhalende vrachtwagen te laden en hoeft ook niet voor uitvoer in te klaren. Laadt de verkoper in de praktijk toch met zijn heftruck, dan kan dat onduidelijkheid scheppen over schade tijdens het laden. Spreek de gewenste verdeling daarom vooraf expliciet af. Bij grensoverschrijdende uitvoer is FCA vaak praktischer, omdat de verkoper de uitvoeraangifte verzorgt. Binnen de EU is doorgaans geen uitvoeraangifte zoals bij uitvoer naar een niet-EU-land, maar bewijs van vervoer en btw-documentatie blijven afzonderlijke aandachtspunten.
Wilt u dat de verkoper op zijn terrein laadt en bij uitvoer buiten de EU de uitvoerformaliteiten regelt, dan past FCA vaak beter bij de feitelijke werkwijze. Wilt u EXW gebruiken, controleer dan of de koper laden en eventuele uitvoer ook werkelijk kan organiseren. De juiste keuze hangt af van het contract, de route en de uitvoerpraktijk; de Incoterm bepaalt niet wie eigenaar wordt en vervangt geen afspraken met de vervoerder over diens aansprakelijkheid.
Bij FCA op het terrein van de verkoper laadt de verkoper op het voertuig van de koper of diens vervoerder. Bij FCA op een andere afgesproken plaats levert de verkoper op zijn aankomende voertuig, gereed voor lossing.
Wanneer de verkoper de goederen op de afgesproken plaats ter beschikking heeft gesteld, zonder verplichting om op het afhalende voertuig te laden. Leg eventuele afwijkende laadverplichtingen afzonderlijk vast.
Nee. Bij FCA is de benoemde plaats de leveringsplaats; de koper regelt in beginsel het verdere vervoer. “Franco vervoerder” betekent niet automatisch dat de verkoper het hele traject betaalt of het risico tot de eindbestemming draagt.
Wilt u het hele overzicht van elf regels zien? Lees Incoterms® 2020 uitgelegd. Voor een transportopdracht met heldere laad- en douane-instructies kunt u contact opnemen met MOCTB. Wij stemmen de praktische afspraken met de vervoerder en betrokken partijen af.
Inhoudelijk gecontroleerd door Jurgen van de Rijdt – specialist Scandinavië. Dit artikel is een praktische toelichting. Raadpleeg voor de volledige regels de officiële ICC Incoterms® 2020 en stem contract- en douanevragen af op uw zending.